Yarı-Kurak Bölgelerde Rezervuar Yeri ve Kapasitesinin CBS ile Analizi

Abstract

Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), akarsu ağı ve alt havza (SWS) sınırlarının belirlenmesi gibi su havzalarının hidrolojik özelliklerini tanımlamak için kullanılabilir. Yarı-kurak bölgelerde, althavzaların rezervuar hacmi ve kapladığı su yüzeyi alanının tahmininde, su depolama yerinin ve depolanacak mevcut su potansiyelinin bilinmesi önemlidir. Bu çalışmada, CBS ortamında Sayısal Yükseklik Modeli (SYM), Türkiye'de Asi nehri havzası içindeki alt havzalara uygulanmıştır. Topografik açıdan dar, derin vadiler, ekolojik, çevresel ve jeoloji açıdan uygun olan aynı zamanda mevcut su verimi dikkate alınarak 13 potansiyel rezervuar yeri, bulunmuştur. Uygun olmayan rezervuar yerleri ise, jeolojik oluşum, yüksek verimli orman ve tarım alanları ve yerleşim yerleri dikkate alınarak belirlenmiştir. Belirlenen alt havzaların % 50 , % 80 ve % 90 olasılık havza su verimi potansiyelleri, Turc yöntemi kullanılarak hesaplanmıştır. Drenaj ağı, depolanan suların haritaları, yükseklik-hacim ve yükseklik alan grafikleri, Entegre Arazi ve Su Bilgi Sistemi (ILWIS) 3.7 kullanılarak oluşturulmuştur. Su depolama kapasitesi açısından, dört rezervuar yerinin uygun olduğu tespit edilmiştir. Aynı zamanda CBS ile uygun rezervuar yerleri, su depolama potansiyelleri ve su yüzeyi alanları kısa zamanda elde edilmiş ve haritalanmıştır. Bu çalışma ile havzalarda uygun rezervuar yerlerinin ve su depolama hacimlerinin belirlenmesinde ön fikir verme açısından CBS kullanımının önemli ve yararlı olduğu anlaşılmıştır.